TỪ TRẮNG TAY ĐẾN ĐẾ CHẾ: GIẢI MÃ “BẢNG CÂN ĐỐI KẾ TOÁN” CỦA CUỘC ĐỜI & TẠI SAO “Ý CHÍ” LÀ TÀI SẢN DUY NHẤT BẠN KHÔNG ĐƯỢC PHÉP THANH KHOẢN 📉
(Bài viết này dành cho những ai đang cảm thấy mình vừa mất mát một thứ gì đó lớn lao. Đọc để định giá lại bản thân và tìm thấy điểm tựa để bật dậy).
Tôi đã từng trải qua cảnh trắng tay.
Tôi đã từng nếm mùi thất bại đến mức nhìn vào ví không còn đủ tiền uống một ly cafe vỉa hè.
Tôi đã từng bị những người mình gọi là “anh em” quay lưng khi sa cơ lỡ vận.
Trong những đêm dài thức trắng nhìn lên trần nhà, tôi đã tự hỏi: “Tại sao mình lại rơi xuống đáy vực này?
Mình còn gì để mất nữa không?”
Và rồi, sau 10 năm lăn lộn trên thương trường, từ một môi giới quèn đến nhà đầu tư, tôi nhận ra một quy luật tàn khốc nhưng công bằng của vũ trụ.
Đó là quy luật về 4 CẤP ĐỘ CỦA SỰ MẤT MÁT.
Cổ nhân có câu: “Mất tiền là mất ít, Mất bạn là mất nhiều, Mất lòng tin là mất rất nhiều, Mất ý chí vươn lên là mất TẤT CẢ.”
Hôm nay, hãy cùng Lại Thế Vũ mổ xẻ 4 cấp độ này dưới góc nhìn của một nhà kinh doanh, để xem bạn đang đứng ở đâu và làm thế nào để tái cấu trúc lại cuộc đời mình.
CẤP ĐỘ 1: MẤT TIỀN LÀ MẤT ÍT (LIQUIDITY LOSS) – ĐỪNG KHÓC VÌ GIẤY
Nhiều bạn trẻ, nhiều nhà đầu tư F0 khi thị trường sập, tài khoản chia đôi, chia ba, họ cảm thấy như tận thế.
Họ trầm cảm, họ muốn quyên sinh.
Tôi nhìn họ và tôi thấy tiếc. Tiếc vì họ định giá tiền bạc cao hơn bản thân mình.
Trong tư duy tài chính của tôi: Tiền chỉ là phương tiện lưu thông (Currency).
Tiền giống như lá trên cây. Mùa đông lá rụng, mùa xuân lá lại mọc.
Nếu bạn mất tiền nhưng bạn vẫn còn Kỹ năng, còn Kiến thức, còn Sức khỏe, thì cái “Gốc cây” vẫn còn đó.
Bạn mất 1 tỷ năm 30 tuổi? Chuyện nhỏ. Bạn còn 30 năm nữa để kiếm lại 10 tỷ, 100 tỷ.
Câu chuyện của anh Hưng – Chủ chuỗi nhà hàng:
Năm Covid 2021, anh Hưng phá sản, nợ 5 tỷ. Anh mất sạch tiền tích lũy 10 năm.
Nhưng anh không khóc. Anh nói với tôi: “Vũ à, anh mất tiền, nhưng anh không mất nghề. Anh biết cách nấu ăn ngon, anh biết cách quản lý nhân sự.”
Năm 2023, anh mở một quán ăn nhỏ vỉa hè. Năm 2025, anh lại có 2 nhà hàng lớn.
Tiền mất đi, nó sẽ quay lại nếu cái “Gốc” (Năng lực) còn vững.
Vậy nên, nếu hôm nay bạn mất tiền, hãy cười lên. Đó là “Học phí” rẻ nhất bạn phải trả cho trường đời.
CẤP ĐỘ 2: MẤT BẠN LÀ MẤT NHIỀU (NETWORK LOSS) – SỰ SÀNG LỌC CẦN THIẾT
Mất bạn ở đây không phải là mất đi những kẻ nhậu nhẹt cùng bạn.
Đó là mất đi những CỘNG SỰ (Partners), những người cùng chí hướng, những người dám nói thật để giúp bạn tốt lên.
Trong kinh doanh: Quan hệ sinh ra Tiền tệ.
Mất một người bạn tốt, bạn mất đi một cơ hội, một lời khuyên, một chỗ dựa tinh thần. Đó là tổn thất về “Vốn xã hội” (Social Capital).
Tuy nhiên, có một góc nhìn khác tôi muốn các bạn thấu hiểu:
Đôi khi, sự mất mát này là một CƠ CHẾ SÀNG LỌC.
Khi bạn thất bại, những kẻ bè bạn (bè lũ) sẽ bỏ đi.
Những người bạn thật sự sẽ ở lại.
Nếu bạn mất đi những người bạn tồi, đó không phải là mất, đó là ĐƯỢC. Bạn được rảnh tay, rảnh não để đón những mối quan hệ chất lượng hơn.
Nhưng nếu vì sự kiêu ngạo, sự ích kỷ mà bạn đánh mất tri kỷ, thì đó là khoản lỗ nặng nề khó bù đắp. Hãy học cách buông bỏ những mối quan hệ độc hại, nhưng hãy giữ chặt những người đã đưa tay ra khi bạn ngã ngựa.
CẤP ĐỘ 3: MẤT LÒNG TIN LÀ MẤT RẤT NHIỀU (CREDIBILITY LOSS) – TỬ HUYỆT CỦA DOANH NHÂN
Đây là cấp độ nguy hiểm.
Tiền mất có thể kiếm lại trong 1 năm.
Bạn mất có thể kết giao lại trong vài năm.
Nhưng UY TÍN (CREDIBILITY) mất đi, có khi cả đời không lấy lại được.
Trong nghề Môi giới và Đầu tư Bất động sản của tôi, Uy tín là sinh mạng.
Có những người vì tham cái lợi trước mắt (vài chục triệu tiền cò) mà lừa dối khách hàng, bán đất dính quy hoạch, bán dự án ma.
Họ nghĩ họ khôn. Nhưng họ đã tự tay đốt cháy “Bảng cân đối kế toán” của cuộc đời mình.
Khi Lòng tin đã mất:
• Ngân hàng không cho vay.
• Đối tác không hợp tác.
• Khách hàng không quay lại.
• Nhân viên không phục.
Bạn bị cô lập khỏi dòng chảy của sự thịnh vượng. Bạn trở thành một ốc đảo khô cằn.
Tôi thà mất tiền để giữ lời hứa, còn hơn giữ tiền mà mất uy tín. Bởi vì tôi biết, Uy tín chính là đòn bẩy lớn nhất để huy động vốn trong tương lai.
CẤP ĐỘ 4: MẤT Ý CHÍ LÀ MẤT TẤT CẢ (WILLPOWER LOSS) – SỰ PHÁ SẢN CỦA LINH HỒN
Và đây là cấp độ cuối cùng. Cấp độ của sự hủy diệt.
Ý CHÍ VƯƠN LÊN (THE WILL TO RISE).
Tôi từng chứng kiến nhiều người rất giỏi, IQ cực cao, bằng cấp đầy mình. Nhưng khi gặp một cú sốc (vợ bỏ, phá sản, bệnh tật), họ gục ngã hoàn toàn.
Họ buông xuôi. Họ chìm trong rượu chè. Họ đổ lỗi cho số phận.
Họ vẫn còn tay chân, vẫn còn não bộ, nhưng cái “Động cơ” bên trong đã tắt ngấm.
Lúc này, dù cơ hội ngàn vàng có đứng ngay trước mặt, họ cũng không còn sức để bước tới mà nắm lấy.
Cổ nhân nói: “Tâm bất tử thì Người bất bại.”
Ý chí còn, đường còn.
Ý chí mất, mọi thứ còn lại (tiền bạc, tài sản, quan hệ) chỉ là tàn dư chờ ngày mục nát.
Câu chuyện về Ông X – Một đại gia Bất động sản tôi kính trọng:
Ông từng sở hữu hàng nghìn hecta đất. Năm 2012, thị trường đóng băng, ông mất trắng, nợ nần chồng chất, phải đi chạy xe ôm.
Mọi người nghĩ ông xong rồi.
Nhưng ánh mắt ông chưa bao giờ tắt lửa. Ông nói với tôi: “Vũ à, tao chỉ mất tiền thôi. Tao chưa mất cái đầu và cái gan này.”
Mỗi ngày chạy xe ôm, ông vẫn quan sát thị trường, vẫn đọc báo, vẫn nuôi dưỡng ý chí phục thù.
Năm 2016, ông quay lại với một thương vụ M&A nhỏ. Và giờ đây, ông lại đứng trên đỉnh cao.
Thứ giúp ông sống lại không phải là tiền (vì ông âm tiền), mà là Ý CHÍ KIM CƯƠNG.
LỜI KHUYÊN CHIẾN LƯỢC DÀNH CHO CÁC NHÓM ĐỐI TƯỢNG
Dựa trên 4 cấp độ mất mát này, tôi có những lời khuyên gan ruột dành cho các bạn:
1. DÀNH CHO NGƯỜI TRẺ KHỞI NGHIỆP:
• Các bạn được quyền mất tiền. Đừng sợ sai. Hãy coi những lần mất tiền ngu là học phí.
• Nhưng tuyệt đối KHÔNG ĐƯỢC MẤT LÒNG TIN.
Đừng vì túng quẫn mà làm liều, lừa đảo hay chộp giật. Vết nhơ tuổi trẻ sẽ cản đường bạn khi trưởng thành.
• Nuôi dưỡng Ý chí: Hãy rèn luyện AQ (Chỉ số vượt khó). Đừng thấy khó là nản.
2. DÀNH CHO CHỦ DOANH NGHIỆP:
• Trong giai đoạn kinh tế khó khăn này, bạn có thể phải cắt giảm quy mô, mất đi lợi nhuận (Mất tiền).
• Bạn có thể phải sa thải nhân sự, chia tay cộng sự (Mất bạn).
• Nhưng hãy giữ vững tay chèo. Nhân viên nhìn vào Ý CHÍ của người lãnh đạo. Nếu bạn hoảng loạn, cả con tàu sẽ chìm. Hãy là ngọn hải đăng giữ lửa cho tổ chức.
3. DÀNH CHO MÔI GIỚI BẤT ĐỘNG SẢN:
• Khách hàng có thể từ chối bạn 100 lần. Bạn có thể mất hoa hồng (Mất tiền).
• Nhưng đừng đánh mất sự Chính trực (Lòng tin). Đừng nói dối khách hàng.
• Ý chí của môi giới nằm ở sự kiên trì. “Người thành công là người làm những việc nhàm chán một cách đều đặn với nỗ lực phi thường.”
4. DÀNH CHO NHÀ ĐẦU TƯ:
• Thị trường có lúc lên lúc xuống. Đừng để cảm xúc của bạn lên xuống theo bảng điện hay giá đất.
• Khi thua lỗ, đừng dằn vặt. Hãy rút ra bài học.
• Giữ cái đầu lạnh và trái tim nóng. Ý chí giúp bạn chờ đợi thời cơ khi đám đông hoảng loạn bỏ chạy.
KẾT LUẬN
Các bạn thân mến,
Cuộc đời là một đồ thị hình sin. Không ai lên mãi, cũng không ai xuống mãi.
Sự khác biệt giữa Người Hùng và Kẻ Thất Bại không nằm ở số tiền họ có trong ví.
Nó nằm ở khả năng ĐỨNG DẬY sau cú đấm của cuộc đời.
Nếu hôm nay bạn đang mất tiền -> Hãy Bình tĩnh.
Tiền sẽ về.
Nếu bạn đang mất bạn -> Hãy Học cách buông và Lọc.
Nếu bạn đang mất lòng tin -> Hãy Sám hối và Xây dựng lại từ những việc nhỏ nhất.
Nhưng nếu bạn đang thấy mình sắp bỏ cuộc, sắp buông xuôi ý chí -> HÃY DỪNG LẠI NGAY LẬP TỨC.
Hãy nhìn vào gương. Hãy nhớ lại lý do bạn bắt đầu.
Hãy nhớ về những người thân yêu đang trông cậy vào bạn.
Giữ lấy ngọn lửa Ý chí đó. Che chắn nó trước gió bão.
Chỉ cần ngọn lửa đó còn cháy, dù chỉ leo lét, bạn vẫn có thể thiêu rụi cả cánh rừng khó khăn để mở đường đi tới vinh quang.

