Một lần thầy tôi đang nói về các mô hình rủi ro trong ngành BĐS, một bạn phản biện lại thầy rằng ở các nước đang phát triển dù kinh tế thế giới có thế nào thì nhà nước cũng không để thị trường BĐS đóng băng vì thị trường bđs đóng băng thì ngân hàng đóng băng theo. Gây ra đóng băng nhiều ngành khác.
Thầy im lặng, cả lớp bất động nhìn thầy. Rồi thầy cười phá lên. Bảo: Dốt! Ngây ngô như thế này thì sớm muộn cũng trốn nợ thôi con ạ. Mày có biết ngân hàng nó thiết kế ra trò đáo nợ để làm gì không? Vì ngay cả lúc mày an toàn, nó đã an toàn trước mày rồi. Rồi mày biết khi bọn nó tạo ra vòng quay hệ số nhân tiền khiếp thế nào không? Vừa được nó giải ngân khoản vay xong thì tiền vẫn còn nằm trong tài khoản của mày 1-2 tháng đúng không?. Mày chưa kịp đầu tư nó đã kịp quay tiền ấy ra lãi bằng luôn tiền lãi mày trả cho nó cả năm rồi. Đấy là chưa kể nó ấn định lãi thả nổi theo tình hình kinh tế…Nên là khi mày còn đang ở trạng thái an toàn, trả lãi thả nổi cho nó vài năm thì nó đã chốt lãi xong rồi con ạ. Khi mày chạm vào rủi ro thì bank nó nhộn nhàng thưởng tết rồi. Mày không đọc báo thấy bao lần thị trường BĐS đóng bằng mà bank nó vẫn thưởng lớn đấy à? Sụp đâu? Đâu mày thử chỉ ra cho tao một bank nó chết vì BĐS đóng băng xem nào.
Rồi mày có biết mấy nước đang phát triển, dự trữ ngoại hối loanh quanh vài cái chục tỷ đô, còn bé hơn cái quỹ đầu tư cỡ trung ở Mỹ. Chẳng có cái vị gì trên bản đồ tài chính thế giới cả. Tư bản nó rung nhẹ thôi thì mấy nước này rụng bố nó rồi. Vấn đề ở các nước này, đệm tài tính mỏng tanh ấy, bđs nó đóng bằng không phải là do vấn đề bên trong mà là không chống đỡ nổi vấn đề bên ngoài nó ập đến. Về mà tìm hiểu thời đỉnh cao của Thái Lan 1997, đệm tài chính mỏng, vay USD nhiều đến lúc Mỹ nó đến kỳ tăng lãi suất, buộc phải trả nhiều tiền hơn (bằng đồng nội tệ yếu hơn). Bọn quỹ đầu cơ Mỹ nó ép sọt (bán khống đồng bath) cho lật ngửa bụng lên kia kìa. Kết quả là khủng hoảng vỡ nợ, dậm chân đến tận bây giờ. Mày rất là ngu nhưng lại tỏ ra mình hiểu biết. Biết cái mình không biết thì tao lại dạy cho khôn ra.
Thầy mắng bạn nhưng như mắng cả tôi nữa, để lại bài học sâu sắc đến tận bây giờ…Ngân hàng và hệ thống tiền tệ luôn được thiết kế để an toàn trước phần rủi ro của ta. Khi ta còn tưởng mình đang xoay vốn thông minh, họ đã thu lợi từ chính dòng tiền đó rồi. Và khi thị trường lung lay, kẻ gánh nợ là những người tin rằng nhà nước sẽ không để mọi thứ sụp.
Thực tế, không ai cứu ai cả. Chỉ có người biết giới hạn đòn bẩy của mình mới sống sót qua chu kỳ. Và phải luôn ý thức được rằng vị trí của chúng ta ở đâu trong bản đồ tài chính thế giới, rủi ro có thể đến bất kể lúc nào, chúng ta nhìn mọi thứ xung quanh trông rất khỏe nhưng là đang cảm thấy khỏe trong cơ thể một con ếch mà thôi, đâu biết ngoài kia là voi là hổ, giẫm nhẹ lên thôi đã dẹp lép rồi!
